Ulaşım ekosistemi, teknolojik gelişmeler ve sürdürülebilirlik odağının artmasıyla birlikte derin bir dönüşümden geçiyor. Elektrikli araçların yükselişi, otonom sistemlerin entegrasyonu ve akıllı altyapının ortaya çıkışıyla birlikte; ulaşım sektörü, hareket ediş, işe gidip geliş ve bağlantı kuruş şeklimizde devrim yaratmaya hazırlanıyor.

Ulaşım sektörünün üstesinden gelmeyi hedeflediği temel zorluklar şunlardır;

• Benzinle çalışan geleneksel araçlardan, temiz ve yenilenebilir enerji alternatiflerine geçerek sera gazı emisyonlarını azaltmak
• Daha güvenli sürüş uygulamalarını destekleyen yeni teknolojilerin uygulanmasıyla araba kazalarındaki önlenebilir ölümlerin sayısının azaltmak
• Geleneksel yolların ötesinde alternatif ulaşım çözümlerini keşfederek yollardaki tıkanıklığı azaltmak
• Dron ve otonom araçlar gibi gelişmekte olan teknolojilerin güvenliğini ve bütünlüğünü sağlamak
• Gelir eşitsizliğini gidererek tüm gelir gruplarından bireylere verimli ve güvenli ulaşım sağlamak için uygun fiyatlı ve çevre dostu ulaşım seçenekleri ortaya çıkarmak
• Ulaşım teknolojisindeki gelişmelerden yararlanarak seyahati daha hızlı ve verimli hale getirmek, seyahat edenlere zaman tasarrufu sağlamak

Büyük otomotiv üreticilerinin toplantı odalarından, öncü teknoloji şirketlerinin araştırma laboratuvarlarına kadar odak noktası, toplu taşımacılık vizyonuna doğru kayıyor. İleriyi düşünen beyinler alışılmadık yolları keşfediyor, geleneksel yollara alternatifler arıyor ve kentsel mobiliteyi yeniden tanımlayabilecek yenilikçi yaklaşımlar tasarlıyor. Ulaşımda bir rönesansın eşiğinde durduğumuz şu günlerde, akıllı mobilite kavramı yalnızca verimlilik ve konforu artırmakla kalmayıp, aynı zamanda modern toplumun dokusunun temelden değiştirmeyi vadeden önemli bir güç olarak ortaya çıkıyor.

Önümüzdeki yıllarda ulaşım sektöründe büyük değişim yaratacak önemli inovasyonlardan bazılarına göz atalım.

1) Otonom Araçlar (AVs)

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre her yıl yaklaşık 1,3 milyon kişi trafik kazaları sonucu hayatını kaybediyor.* 20 ila 50 milyon kişi ölümcül olmayan yaralanmalara maruz kalıyor ve birçoğu yaralanma nedeniyle sakat kalıyor. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, karayolu trafik kazalarından kaynaklanan ölüm ve yaralanma sayısını 2030 yılına kadar dünya genelinde yarıya indirmeyi hedeflemektedir (A/RES/74/299).*

Otonom araçlar, insan müdahalesi olmadan çalışmalarına olanak tanıyan gelişmiş sensörler, GPS ve yerleşik sistemlerle donatılmıştır. Otonom sürüşe yön veren teknolojilerin mobilite konseptinde devrim yaratarak güvenliği artırması ve çeşitli sektörlerdeki iş modellerinde değişikliklere yol açması bekleniyor. Gelecekte her zaman en öncelikli unsurun güvenlik olmasıyla birlikte, yolcu konforu da önemli bir konu olacaktır. Otonom sürüşün faydaları arasında kişisel güvenliğin artması, araç kullanmayanlar olmayanlar için mobilite, sürücüler için zaman tasarrufu, çevresel zararın azalması ve ulaşım maliyetlerinin düşmesi yer alıyor. Şirketler ve araştırmacılar, otonom araçların güvenliği ve verimliliğini geliştirmek ve test etmek için yoğun efor harcıyorlar.

EY, otonom araçların hayat kurtarma potansiyelinin ötesinde, trafikte bekleyerek kaybedilen zamanı azaltmak gibi başka faydalarının da olduğunu belirtiyor. Otonom araçlar sayesinde, ortalama bir otomobil kullanıcısının trafik sıkışıklığı içinde geçirdiği süre etkin bir şekilde azaltılabilir. Böylelikle boşa çıkan vakit, daha fazla çalışmaya veya daha fazla dinlenmeye ayrılabilir.

Önde gelen otonom sürüş şirketleri, operasyonlarını birden fazla şehirde ölçeklendirerek ve otonom araçların yaygınlaşmasının önünü açarak muazzam bir teknolojik ilerleme kaydetmektedir.

2) Hizmet Olarak Mobilite (MaaS)

Hizmet Olarak Mobilite (MaaS), çoğu kişinin araç çağırma hizmeti olarak düşündüğü otonom araç (AV) türünü ifade eder. MaaS ile kullanıcılar, telefonlarını kullanarak sürücüsüz araç çağırabilir ve bu araç, bir insan sürücüye ihtiyaç duymadan kendilerini istedikleri yere götürebilir. Ancak MaaS’ı yaygınlaştırmadan önce teknoloji, yasal düzenlemeler ve müşterilerin çekinceleriyle ilgili pek çok konu titizlikle ele alınmalıdır. Bu nedenle en karmaşık otonom araç türü olduğunu söyleyebiliriz. Başlangıçta teknoloji muhtemelen coğrafi olarak yoğun şekilde korunan seçilmiş pazarlarla sınırlı olacaktır.

Otonom araçların, zaten halihazırda tüm zamanların en yüksek seviyesinde olan araç maliyetlerini artırması bekleniyor. Geleneksel olarak, yüksek maliyetli yeni bir teknoloji yaygınlaşmadan önce, ilk araştırma ve geliştirme maliyetlerini karşılamak için ilk olarak lüks araçlarda kullanılmaya başlanır. Bu nedenle, geleneksel otomotiv teknolojilerinin izinden giderek otonom araç teknolojisini kullanmaya başlayan ilk araçların, lüks binek araçları olması beklenmektedir. MaaS ile ilişkilendirilen limitasyonlar ve çekincelere benzer nedenlerle, en başta muhtemelen kişisel olarak sahip olunan lüks otonom araçların sayısı çok sınırlı olacaktır. Yine de kişilere ait lüks otonom araçların, faydaya yönelik olan MaaS otonom araçlarla yolları paylaşırken görebiliriz.*

3) Paylaşımlı Mobilite

Paylaşımlı mobilite; trafiği, kirliliği ve CO2 emisyonlarını azaltmada geleneksel toplu taşıma ve şirket araçlarının önemli bir tamamlayıcısıdır. Kentsel alanlarda rahat, uygun maliyetli ve sürdürülebilir ulaşım yöntemlerine olan talep artmaya devam ettikçe, paylaşımlı mobilite hizmetleri de giderek daha popüler hale gelmektedir.

Ulaşım sektörü, internet aracılığıyla araç çağırma (e-hailing), self-servis bisikletler, scooterlar, araba paylaşımı vb. çeşitli taşımacılık yöntemleriyle hızla büyüyor. Bu yöntemler, araç sahibi olmaya göre uygun maliyetli, kullanışlı ve daha az stresli alternatiflerdir. Sanal cihazların yardımıyla kolayca araba, taksi vb. ulaşım aracı çağrılabilmesi, bu yeni mobilite yöntemlerini çoğu kişi için popüler bir seçenek haline getirir.

2019’da tüketiciler 15 milyardan fazla yolculuğu araç çağırarak gerçekleştirdi ve bu yolculuklardan 130 milyar dolar gelir elde edildi. 2030 yılına gelindiğinde, internet aracılığıyla araç çağırma (e-hailing) yönteminin tüketicilerin paylaşımlı mobilitede harcamalarının %80-90’ını oluşturması ve toplam gelirlerin 450 milyar ila 860 milyar dolar arasına çıkması bekleniyor.*

Geçtiğimiz on yılda, paylaşımlı mobilite hizmetleri yatırımcılar arasında da favori haline geldi. Özel yatırımcılar, teknoloji şirketleri ve diğer kurumların paylaşımlı mobilite firmalarına 100 milyar doların üzerinde yatırım yaptılar. Şehirler de iklim kriziyle mücadele etmek için özel araç kullanımını ve karbon emisyonunu sınırlandırmaya yönelik aktif şekilde önlemler almaya başladı. Önümüzdeki on yılda muhtemelen esnek, paylaşımlı ve sürdürülebilir ulaşım seçeneklerine doğru önemli bir değişim yaşanacak. Dünya genelinde 150’den fazla şehir şu anda özel araç kullanımını azaltmaya yönelik tedbirleri uygulamaya çalışıyor.*

4) Akıllı Altyapı ve Bağlanabilirlik

Akıllı altyapı ve bağlanabilirlik, gelişmiş teknolojilerin ve veriye dayalı çözümlerin ulaşım sistemlerinin tasarımına, inşasına ve yönetimine entegre edilmesini ifade eder. Bu konsept, trafiği verimli şekilde yönetmeyi sağlayan, güvenlik önlemlerini artıran ve otonom/elektrikli araçlar gibi yeni ortaya çıkan ulaşım teknolojilerinin entegrasyonunu kolaylaştıran akıllı ulaşım sistemlerini, sensörlerle donatılmış yolları ve birbirine bağlı ağları içerir. Veri analitiği ve gerçek zamanlı izlemeden faydalanarak altyapı performansını optimize etmeyi ve gelecekte daha sürdürülebilir ve dayanıklı bir ulaşım ağı kurulmasını amaçlar.

Örneğin, Avrupa demiryolu trafiği çığ gibi büyüyor ve bu da rayların, sinyallerin ve köprülerin güvenlikli ve sağlam olmasını sağlamayı daha da elzem hale getiriyor. Şu anda Avrupa genelinde altyapının bakım ve yenileme maliyeti yılda 25 milyar Euro’yu aşıyor ve daha da artması bekleniyor. Bu hatrı sayılır yatırıma rağmen, operatörler hala varlıklarını etkili bir şekilde korumakta zorlanıyor, bu da sık sık gecikmelere, iptallere ve demiryolu kullanıcılarının memnuniyet seviyelerinin düşmesine neden oluyor. Ancak yakın gelecekte bir umut ışığı var. Operatörler, gelişmiş analizlerle uzun süredir devam eden bakım sorunlarının üstesinden gelmek için önemli bir fırsata sahip.

Hat bölümleri üzerinde yapılan bir pilot çalışma, operatörlerin, ağın stabilitesini etkilemeden belirli hatlarda bakım maliyetlerini %30’a kadar azaltabileceğini buldu. Operatörler, daha az kritik segmentlere yatırımı azaltarak ve en kritik hat bölümlerine daha fazla kaynak tahsis ederek, herhangi bir ek maliyet olmaksızın ağlarının stabilitesini artırabildiler.*

5) Elektrikli ve Sürdürülebilir Ulaşım

2020 yılında ulaşım sektörü, küresel sera gazı emisyonlarının yaklaşık %20’sinden sorumluydu ve toplamın %40’tan fazlası özel arabalardan geliyordu.* Birçok Avrupa şehrinde hava kirliliği seviyeleri şu anda güvenli seviyeleri aşıyor ve erken ölümlere yol açıyor. AB’ye göre Avrupalıların %40’ı, zihinsel sağlıklarını ve refahlarını etkileyecek düzeyde karayolu trafiğinden kaynaklanan gürültüye maruz kalıyor. Ortalama bir kişi yılda Paris’te 65 saatini, Münih’te 49 saatini ve Stockholm’de 35 saatini trafikte harcıyor ve bu da üretkenlik kaybına yol açıyor.*

Elektrikli ve sürdürülebilir ulaşım, ulaşım sektöründe daha çevre dostu ve enerji açısından verimli seyahat yöntemlerine doğru büyük bir değişimi temsil ediyor. Regülasyonlardaki değişimler, tüketici tutumları, pil ekonomisi ve altyapı nedeniyle elektrikli araçlar bir dönüm noktasına ulaşırken, otomotiv endüstrisinde yeni fırsatlar doğuruyor.

Elektrikli araçların yaygın olarak benimsenmesi, sürdürülebilir yakıt alternatiflerinin geliştirilmesi ve yeşil ulaşım girişimlerinin uygulanmasıyla karbon emisyonlarını azaltmak ve çevresel sürdürülebilirliği teşvik etmek mümkündür. Ayrıca, geleneksel fosil yakıt bazlı ulaşımdan daha temiz ve daha sürdürülebilir mobilite çözümlerine geçiş için şarj altyapısı devreye alınabilir, pil teknolojisi geliştirilebilir ve yenilenebilir enerji kaynakları entegre edilebilir.

EY İklim Değişikliği ve Sürdürülebilirlik Hizmetleri uygulaması, Voi Technology’nin hizmetlerinin tam yaşam döngüsünü değerlendirdi. Sonuçlar, şirketin entegre sürdürülebilirlik girişimlerinin Ocak 2019’dan bu yana emisyonlarda %71 oranında düşüşe yol açtığını gösterdi. Sonuç olarak, kilometrede kişi başına düşen emisyonlar, birçok toplu taşıma seçeneğiyle karşılaştırılabilecek şekilde 35g CO2 eşdeğerine düşürüldü. Değiştirilebilir akülü scooterlar ve kargo bisikletleri, emisyonlarda %51’lik bir azalma elde edilmesinde önemli bir rol oynadı.

6) Kentsel Hava Hareketliliği

Kentsel hava hareketliliği, kentsel alanlarda hızlı ve verimli ulaşım için elektrikli dikey kalkış ve iniş (eVTOL) uçakları ve drone’lar gibi hava ulaşım sistemlerinin kullanılmasını içerir. Bu konsept, hava taksilerinin, hava servislerinin ve diğer hava araçlarının karadaki trafik sıkışıklığını azaltmada ve noktadan noktaya hızlı ulaşım hizmetleri sağlamada hayati rol oynayacağı bir gelecek öngörüyor.

Kentsel hava hareketliliği teknolojileri, seyahat sürelerini kısaltarak ve artan kentleşme ve trafik sıkışıklığının yarattığı zorluklara uygulanabilir çözümler sunarak kent içi ulaşımda devrim yaratmayı amaçlıyor. Bu teknolojinin entegre edilmesi, kentsel hava sahasında güvenli ve sağlam bir operasyon yürütülmesi için hava trafik yönetiminin, altyapı gelişiminin ve düzenleyici çerçevelerin dikkatli bir şekilde değerlendirilmesini gerektirir.

Kentsel hava hareketliliği segmenti, 2021’de rekor miktarda finansman aldı ve toplamda yaklaşık 6,9 milyar dolarlık yeni yatırım yapıldı. 2022’de makroekonomik koşullar nedeniyle fonlama azaldı, ancak salgın öncesine göre hala önemli ölçüde yüksek durumdadır.*

Örneğin, Airbus İnsansız Trafik Yönetimi (UTM), global çapta çok çeşitli yeni araçları ve operasyonları destekleyen dijitalleştirilmiş, entegre ve erişilebilir bir have sahası vizyonuyla, hem mevcut uçakların hem de teslimat drone’ları ve hava taksileri gibi futuristik araçların alt hava sahasında çalışması için gerekli olan dijital hava trafik yönetimi (ATM) çözümleri geliştirmektedir.

⭐⭐⭐

Ulaşım sektörü, gelecek nesiller için daha bağlantılı, sürdürülebilir ve kapsayıcı bir dünya yaratmayı vadetmesiyle, kolaylık ve verimliliğin ötesinde önemli bir dönüşümü beraberinde getirecek gibi görünüyor. Zorlukların ve büyük hayallerin yanında kesin olan bir şey var: Ulaşım sadece A noktasından B noktasına gitmekten ibaret değil. Dünyayı değiştirecek bir ulaşım devriminin eşiğindeyiz.

Kartaca’da geleceği teknolojiyle yeniden tasarlamaya kararlıyız. Bugüne kadar çeşitli sektörlerden işletmelerle birlikte çalışarak, onlar için yazılım çözümleri geliştirdik, uyguladık ve potansiyel sorunların önüne geçtik.

Kartaca’nın kurumunuza nasıl değer katabileceği hakkında daha fazla bilgi edinmek ve bizimle iletişime geçmek isterseniz, lütfen bu sayfayı ziyaret edin ve bize ulaşın.

Kartaca, onaylanmış “Cloud Migration” ve “Data Analytics” uzmanlıklarına sahip bir Google Cloud Premier İş Ortağıdır.