Bulut Ekonomisi 101: FinOps En İyi Uygulamalarına Giriş

Bulut teknolojisi modern iş operasyonlarının ayrılmaz bir parçası haline geldiğinden beri, kurumlar sürekli olarak ölçeklenebilir ve esnek bulut servislerinin gücünden yararlanırken aynı zamanda maliyetleri kontrol etmenin yollarını aramaktalar.

Bulut harcamalarını yönetmek çok karmaşık bir hale gelerek bir şirketin dijital dönüşümüne ve büyümesine ket vuracak duruma gelebilir. Sermaye harcaması (CapEx) bütçesi ve satın alma emri süreçleri gibi BT harcamalarını kontrol etmeye yönelik geleneksel yöntemler, operasyonel gider (OpEx) olan bulut harcamalarını yönetmede genellikle yetersiz kalır.

Günümüzde işletme sahipleri, CFO’lar, CIO’lar ve BT yöneticileri gibi liderlerin, ortaya çıkan bu yeni tipteki finansal zorluklarla başa çıkabilmek için bulut bilişimin mali yönüne ilişkin bir anlayış geliştirmeleri gerekmektedir. Şirketler ancak maliyet optimizasyonuna doğru yaklaşımla yatırımlarının değerini en üst düzeye çıkarabilirler.

Bu yazıda, bulut ekonomisinin temellerini ve kurumların bulut maliyetlerini etkili bir şekilde yönetmesine yardımcı olabilecek temel Bulut FinOps en iyi uygulamalarını inceleyeceğiz.

Ama Bulut FinOps konusuna girmeden önce, gelin bulut bilişimin ekonomik prensiplerine kısaca değinelim.

Bulut Ekonomisi

Bulut hizmet sağlayıcıları, servisleri için çeşitli kaynak türleri ve fiyatlandırma modelleri sunar. İlk olarak, büyük bulut hizmeti sağlayıcılarında genellikle görülen bazı temel model ve kavramlara göz atalım.

On-demand resources (İsteğe bağlı kaynaklar) ihtiyaç duyulduğunda gerçek zamanlı olarak tahsis edilen ve kullanılan bilgi işlem servislerini ifade eder. Kullanıcılar bu kaynaklara ön taahhütler veya uzun vadeli sözleşmeler olmadan erişebilirler. Bu esneklik, bulut bilişimin ayırt edici özelliği olup, kurumların kaynaklarını değişen iş yüklerine ve taleplere göre anında ölçeklendirmesini sağlar. Böylece dinamik ve uyarlanabilir bir altyapı sunarak işletmelerin değişken talepleri verimli bir şekilde karşılamasına olanak tanır.

Pay-as-you-go (Kullandıkça öde) kullanıcıların kaynak kullanımlarına göre ücretlendirildiği bir fiyatlandırma modelidir. Başka bir deyişle; kurumlar sadece tükettikleri bilgi işlem kaynakları, depolama ve diğer servisler için ödeme yapar. Kullanıcılara yalnızca kullandıkları kadarını ödeme, talebe göre kaynaklarını artırma veya azaltma olanağı tanır; maliyet verimliliğini ve esnekliği destekler. Bu model nakit akışının görünürlüğünü ve öngörülebilirliğini artırır ve nakit harcamalarını ertelemeyi sağlar.

Reserved instances (Rezerve edilmiş bulut sunucuları) belirli miktardaki kaynağın uzun süreli taahhüdüne karşılık indirimli fiyatlar sunar. Bu model, sabit iş yüküne sahip kurumlara maliyet öngörülebilirliği sağlar. Kullanıcılar, kendileri için ayrılmış bulut sunucuları için taahhüt vererek, kullandıkça öde fiyatlandırmasına kıyasla önemli ölçüde tasarruf elde edebilir. Bu yönüyle, kaynak gereksinimleri stabil olan uygulamalar için stratejik bir seçenek haline gelir.

Spot instances (Spot bulut sunucuları) bir başkasının rezerve ettiği ama kullanmadığı bilgi işlem kapasitesi için teklif verilmesine dayalıdır ve esnek iş yükleri için büyük tasarruf sağlar. Bu model, kesintileri tolere edebilen ve aşırı kapasite dönemlerinde çalışma esnekliğine sahip iş yükleri için idealdir. Spot bulut sunucuları maliyet avantajları sunsa da, size kiralanan kapasiteye başka bir yerde ihtiyaç duyulması durumunda kullanımınızın sonlandırması olasılığına karşı hazırlıklı olunması gerekir. Bir yanda tasarruf diğer yanda kesinti ihtimali olduğu için belirli türdeki uygulamalar ve iş yükleri için uygundur.

Bulut FinOps

Finansal operasyonların kısaltması olan FinOps, bulut maliyetlerini optimize etmek için finans, teknoloji ve iş operasyonlarını bir araya getiren bir dizi uygulamadır. Bulut harcamalarını yönetmek ve kurum genelindeki finansal hesap verebilirliği ve şeffaflığı geliştirmek için çok etkilidir.

Bir Bulut FinOps stratejisine sahip olmak, PaaS veya IaaS kabiliyetlerine önemli ölçüde yatırım yapan ve bulutun getirdği inovasyon ile maliyet verimliliği arasında doğru dengeyi kurmayı hedefleyen kurumlar için elzemdir.

FinOps En İyi Uygulamaları

Bulut FinOps uygulamaları, kurumdaki tüm paydaşların maliyetlerin sorumluluğunu almasını, maliyetleri optimize etmesini, tüketimi yönetmesini ve verilere dayalı doğru kararlar almasını gerektirir.

Bulut FinOps; süreçler, yetkinlikler ve etki alanlarındaki tekrar eden büyüme ve olgunluk seviyelerine göre kategorize edilen sürekli bir yolculuk ve disiplindir. Yukarıda bahsettiğimiz beş temel FinOps yapı taşı, olgunluk aşamalarına göre kategorize edilen 50 alt süreci kapsar: Crawl (Emekleme), Walk (Yürüme) ve Run (Koşma).

Crawl: Bu aşamadaki kurumlar teknik sorun çözme ve maliyet görünürlüğüne odaklanır.

Walk: Bu aşamadaki kurumlar, stratejik iyileştirmelerle sonuca ulaşmaya odaklanır.

Run: Bu aşamadaki kurumlar, dönüşüme öncelik vererek, maliyetle ilgili konuları süreçlere ve bulut mimarisine entegre eder.

Kurumlar, “Crawl, Walk, Run” olgunluk modelini kullanarak yeterliliklerini değerlendirebilir, kıstaslar oluşturabilir ve FinOps’u benimsemeye yönelik hedefli eylem planları oluşturabilir. Olgunluk düzeyleri ne olursa olsun, içgörülere dayalı ölçeklenebilir aksiyonlar alarak sürekli iyileştirmeler yapabilirler.

Bulut FinOps’un Etkisini Ölçümleme

Bulut yatırımlarıyla büyümeyi ve ciroyu artırmayı hedefleyen işletmelerde iş, finans ve teknoloji ekiplerindeki yöneticiler arasında mükemmel seviyede iletişime ihtiyaç vardır.

Çoğu zaman BT operasyonlarını ölçümlemek için kullanılan metrikler, iş birimlerindeki metriklerle senkronize değildir. Asıl zorluk, iş ve teknoloji yetkinliklerine yapılan yatırımların getirisini ölçmenin bir yolunu bulmaktır.

Bu boşluğu kapatmak için BT ve iş birimlerinin liderleri, hem operasyonel hem de stratejik sonuçları kapsayan ayrıntılı bir metrik kümesine ve bunlara bağlı risk, fırsat ve sonuçlara ilişkin ortak bir zemine ihtiyaç duyar.

Bulut FinOps Etkisini Ölçmek İçin 5 Temel Metrik Hesap verebilirlik ve yetkinlik metriği: Bulut yetkinliği yüzdesini, kurumdaki eğitimli ve sertifikalı iş lideri sayısı/toplam iş lideri sayısı ile ölçülen standart bir metrik olarak benimseyin Ölçme ve gerçekleştirme metriği: Bulut tahsisi yüzdesini, iş birimindeki sorumlulara tahsis edilen bulut maliyetlerinin (her bir iş birimi tarafından tüketilen etiketlenebilir kaynaklar, birden fazla iş birimi arasında paylaşılan etiketlenebilir kaynaklar ve etiketlenemeyen kaynaklar) toplam maliyetlere yüzdesi ile ölçülen temel bir metrik olarak benimseyin. Maliyet optimizasyonu metriği: FinOps iş akışlarına Recommendation Hub‘ı entegre edin. Recommendation Hub, kullanılmayan sanal makineler/GKE kümeleri, taahhütlü kullanım indirimi, sanal makine tipleri, BigQuery slot’ları ve daha fazlası için iyileştirme önerileri sunarak, iş yüklerinin minimum çabayla optimize edilmesine yardımcı olan bir akıllı araç ve yetenek portföyüdür. Daha sonraki aşamalarda, Cloud Monitoring‘den yararlanarak kurumun iş mantığına özel daha gelişmiş öneriler oluşturabilirsiniz. Kurumlar otomatize edilmiş bulut maliyet optimizasyonu politikaları sayesinde zamandan tasarruf ederek, ortamlarını sürekli izleyebilir ve kullanılmayan kaynakları devre dışı bırakabilir. Planlama ve öngörü metriği: Varlık amortismanı, aşınma payı ve bakım – lisanslama maliyetlerinin trende bağlı tahminlenmesine yönelik geleneksel yaklaşımlarınızı tekrar gözden geçirin. İş yüküne özgü tahminleme modelleri kullanın; sabit iş yükleri için trend tabanlı modellerden, ölçeklenen uygulamalar için sürücü tabanlı modellerden ve dinamik bulut ihtiyaçlarının doğruluğunu artırmak için aylık varyans analizinde yararlanın. Araçlar ve hızlandırıcılar metriği: Uygulanan ve tasarruf sağlayan otomatik öneri sayısının, tüm otomatik öneriler içindeki yüzdesi olarak değerlendirin. Kaynak: Google Cloud

Gerçek Hayattan Başarılı Bulut FinOps Uygulaması Örnekleri

Etsy: Daha az maliyet ve altyapıyla daha fazlasını yapıyor – Veri merkezini ve e-ticaret platformunu buluta taşıdıktan sonra, bilgi işleme harcadığı enerjide %50’den fazla tasarruf sağladı ve taahhütlü kullanım indirimlerinden (CUD) yararlanarak bilgi işlem maliyetlerini %42 oranında azalttı.

Sky: FinOps yolculuğunu yeniden tasarlıyor – Buluta geçtikten birkaç yıl sonra BigQuery, Compute Engine ve Cloud Storage ile 1,5 milyon dolardan fazla tasarruf etti ve maliyetleri optimize etti.

OpenX: Birim başına maliyetleri %60 oranında azalttı – Google Cloud Maliyet Optimizasyonu programını pilot olarak uygulayarak bir maliyet uzmanlığı merkezi oluşturdu ve çeşitli maliyet optimizasyonu önerilerini inceleyerek birim başına maliyetlerini düşürdü.

Dünyada Bulut FinOps

Dünya genelindeki büyük işletmeler, Bulut FinOps’un bir disiplin olarak önemini giderek daha fazla kavrıyor. Flexera’nın “2022 State of the Cloud” raporu, bulut kullanımını optimize etmenin üst üste altı yıldır ilk sıradaki yönetici girişimi olduğunu ortaya koyuyor.

Aynı rapora göre, kurumların %40’ından fazlası iş yüklerini mesai saatleri dışında kapatmak ve yeterince kullanılmayan bulut sunucularını doğru ölçeğe getirmek için otomatik politikalar kullanmaktadır. Bu süreçler yıllar içerisinde önemli bir dönüşüm geçirerek, manuel operasyonlardan günümüzdeki otomasyon seviyesine gelmiştir. Ancak yine de, pek çok şirket hâlâ Bulut FinOps’dan tam olarak faydalanmıyor. Çok ciddi bir değişim yönetimi gerektirdiğinden dolayı, FinOps uygulamaları olan kurumların bile henüz başlangıç aşamasında olduğunu söyleyebiliriz.

⭐⭐⭐

Bulut FinOps; tek seferlik bir çözüm değil, kurumdan kuruma farklılık gösteren ve sürekli çabalarla gelişen, dinamik ve kuruma özel bir yolculuktur. Bulut FinOps kaynak ve araçlarından yararlanmak; finansal hesap verebilirliği ve görünürlüğü artırarak, bulut kullanımını ve maliyet verimliliğini optimize ederek, kurumlar arası güven ve işbirliği sağlayarak, bulut harcamalarının dağılmasının önleyerek, departmanlara ait siloları ortadan kaldırarak ve sonuçta inovasyonu hızlandırarak kurumları başarıya götürür.

Bulut FinOps uygulamalarında başarıya giden yol, kurumların kendine özgü dinamikleriyle uyumlu şekilde aldığı küçük aksiyonlardan ve sürekli iyileştirmelerden geçmektedir. Kurumunuzda Bulut FinOps uygulamalarından faydalanmayı düşünüyorsanız, bizimle iletişime geçin. Uzmanlığımızın karmaşıklıkları aşmanıza nasıl yardımcı olabileceğini konuşalım.

Kartaca, onaylanmış “Cloud Migration” ve “Data Analytics” uzmanlıklarına sahip bir Google Cloud Premier İş Ortağıdır.