Değere Dayalı Sürdürülebilirlik: İnsan Kaynaklarında Çevresel, Sosyal ve Kurumsal Yönetim (ESG)

İş dünyası dönüşüm geçirdikçe, yeni nesil çalışanlara ve dünyanın getirdiği yeni zorluklara uyum sağladıkça, sürdürülebilirlik artık yalnızca bir erdemli görünmeye yarayan moda bir kelime, ya da çevreyle ilgili bir konu olmaktan çıktı. Günümüzün iş ortamında sürdürülebilirlik, operasyonel tasarım, kültür oluşturma ve yetenek yönetimi gibi birçok konuda stratejik bir öneme sahip. ESG (Çevresel, Sosyal, Kurumsal Yönetim) ilkeleri, herhangi bir şirketin sosyal sorumluluklarını vurgulamakla kalmaz, aynı zamanda rekabetin arttığı ve küresel ölçekte teknoloji genişlemesi yaşanan bu günlerde uzun vadeli sürdürülebilir büyümeye de rehberlik eder.

ESG İnsan Kaynakları İçin Neden Önemlidir?

1987’de BM Brundtland Komisyonu tarafından tanımlanan haliyle sürdürülebilirlik, “gelecek nesillerin kendi ihtiyaçlarını karşılama yeteneğini tehlikeye atmadan bugünün ihtiyaçlarını karşılamaktır.” Bu, yalnızca çevresel kaynakları değil, sosyal ve ekonomik kaynakları da kapsar. Sürdürülebilirlik, insan hakları, duyarlı değer zincirleri ve çeşitlilik ve kapsayıcılık uygulamaları gibi kritik sosyal konularda çözüm odaklı bir yaklaşım gerektirir. Modern iş yerinde, bu sorumluluğun en önemli kısmı İnsan Kaynakları bölümlerine düşüyor.

EY’nin bir makalesinde belirtildiği gibi, iş dünyası çalışanların değer yargılarındaki önemli değişikliklerin etkisiyle önemli ölçüde evrim geçirmiştir. Bu, ESG’nin artık ikincil bir konu değil, yetenek stratejisi, operasyonel mükemmellik ve uzun vadeli sürdürülebilirlik için itici bir güç haline gelmesine yol açmıştır.

1. En İyi Yetenekleri Çekmek ve Elde Tutmak

Genç profesyoneller (Y ve Z kuşağı), misyonları ve değerleri kendilerininki ile uyumlu olan kuruluşlarda çalışmayı giderek daha fazla önemsiyor. “Sessiz istifa” ve “işten işe atlama” gibi terimlerin ortaya çıktığı günümüzde, şirketlerin ESG yetkinliği güçlü bir işe alım ve çalışan bağlılığı faktörü olarak işlev görüyor.

• Değerlerin Uyumu: Potansiyel çalışanlar, bir şirketin sosyal ve çevresel konulara olan bağlılığını (örneğin iklim, etik kaynak kullanımı, sosyal sorumluluk), şirketin etik yönetimi ve uzun vadeli istikrarının bir göstergesi olarak görüyor.
• Amaç Odaklı Çalışma: Çalışanlar, yaptıkları işin toplumsal ya da çevresel konularda olumlu sonuçlara katkıda bulunduğunu algıladıklarında, görev bilinci ve iş bağlılığı önemli ölçüde artar. İnsan Kaynakları bölümleri, şirketlerin ESG hedeflerini anlamlı görevlere dönüştürmesine yardımcı olarak, çalışanların günlük işlerinin gerçekten önemli olduğunu hissetmelerini sağlar.

2. Veriye Dayalı Analiz ve Risk Yönetimi

ESG’nin Yönetişim (G) ve Sosyal (S) unsurları şeffaflık ve adalet gerektirir; bu da insan kaynakları süreçlerini doğrudan şekillendirerek operasyonel ve itibar riskini azaltır.

• Süreç Şeffaflığı: Sürdürülebilir uygulamaları sağlamak için sağlam, denetlenebilir ve veriye dayalı analiz çok önemlidir. Şeffaf ve adil performans değerlendirme sistemleri ile adil işe alım süreçleri, daha iyi performans gösteren bir işgücünün oluşmasına yardımcı olur.
• İtibar Riskinin Azaltılması: İşyerinde ayrımcılık ya da yetersiz güvenlik protokolleri gibi skandallar gibi kötü kurumsal yönetim vakaları, bir şirketin itibarını yok edebilir. İK, etik çalışma uygulamaları ve davranış yönetmeliklerinin oluşturulması ve uygulanmasında ve açık bir şekilde aktarılan iyi kurumsal yönetim mekanizmaları aracılığıyla sosyal risklerin en aza indirilmesinde ön hatta yer alır.

3. Yasal Uyumluluk ve Küresel Genişlemeye Hazırlık

Birden fazla ülkede faaliyet gösteren küresel şirketler için ESG uyumluluğu, yasal ve mali yaptırımların önüne geçmek açısından büyük önem taşıyor.

• Değişen Yönetmelikler: AB’nin Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Direktifi (CSRD) ya da çeşitli insan hakları yasaları gibi düzenlemeler, Sosyal (S) boyutla ilgili raporlama işlerini gerekli kılıyor. İnsan Kaynakları, çeşitlilik, operasyonel uygulamalar, eğitim, sağlık ve güvenlik dahil olmak üzere işgücü metriklerine ilişkin verileri toplamak, doğrulamak ve raporlamakla sorumludur.
• Uyum ve Tutarlılık: İnsan Kaynakları, küresel çapta tüm çalışanlar için tutarlı ve etik bir standardın uygulanmasını sağlarken, yerel düzenlemelere uyumu da gözetmelidir. Bu, kurumların uluslararası ortamlarda sorunsuz ve sorumlu bir şekilde faaliyet göstermesini sağlar.

İnsan Kaynaklarında ESG’nin Üç Temel Unsuru

E (Çevre): Yeşil Teknoloji ve Sorumlu Kaynak Kullanımı

Çevre unsuru, herhangi bir şirketin operasyonel çevikliği ile doğrudan bağlantılıdır. Bu bağlamda dijital dönüşüm, bulut teknolojileri ve sürdürülebilir çalışma yöntemlerini teşvik eder.

• Hibrit Çalışmanın Karbon Etkisi: Çalışanların her gün ofise gitme gereksinimini azaltan hibrit bir çalışma modeli oluşturmak, işverenin karbon ayak izinin küçülmesine doğrudan katkıda bulunur. Hibrit ve uzaktan çalışma, Atlassian’ın “Team Anywhere” (Takım Her Yerde) politikasında belirtildiği gibi, eşzamansız iletişim (asynchronous communication) yoluyla küresel ekiplerin üretkenliğinin artmasını da sağlar. Kartaca tarafından uygulanan hibrit model, çalışanlarımızın büyük şehirlerde (İstanbul, Londra ve Dubai gibi) işe gidip gelerek zaman kaybetmemelerini sağlar ve BM’nin Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi 11 (SDG, Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar) ile uyumlu olarak enerji tüketimini azaltır.


• Açık Kaynak ve Dijitalleşme: Küresel CO2 emisyonlarının rekor seviyelere ulaştığı bir dönemde, inovasyon bizi açık kaynak teknolojilerini benimsemeye yönlendiriyor. Dijitalleştirilmiş, kağıtsız süreçler ve bulut dönüşümü kaynak verimliliği sağlıyor. McKinsey & Co.‘nun da belirttiği gibi, bulut tabanlı teknolojilerin net sıfır emisyon hedefine ulaşma mücadelesine yüz milyarlarca dolar katkıda bulunması bekleniyor. Bu hedef doğrultusunda, Google Cloud, 2030 yılına kadar net sıfır’a ulaşan ilk bulut sağlayıcısı olmayı taahhüt etti. Google Cloud’un premier iş ortağı olan Kartaca da, İnsan Kaynakları Süreçleri için şirket içinde bulut çözümleri kullanarak kağıt işlerini azaltıyor ve BM’nin SDG 9, Sanayi, İnovasyon ve Altyapı hedefini destekliyor.

(S) Sosyal: Amaç Kazandırmak, Verimlilik ve Bağlılığı Teşvik Etmek

İnsan Kaynakları bağlamında Sosyal unsur, çalışanların sağlığı, güvenliği, kapsayıcılık ve refahı ile ilgilidir. İnsan Kaynakları süreçleri, çalışanların iş hayatında geçirdikleri süre boyunca bu faktörleri tanımlar.

• Kapsayıcı Kültür: Güçlü bir Sosyal (S) çerçeve, Çeşitlilik, Eşitlik ve Kapsayıcılığı (DEI) destekler. Eşit fırsatlara ve kapsayıcı bir ortama odaklanan, İK öncülüğündeki DEI girişimleri, çalışan bağlılığını doğrudan artıran, yeniliği teşvik eden ve ekip verimliliğini artıran önemli uygulamalardır. İş ortamında herhangi bir önyargı olmaması (SDG 10, Eşitsizliğin Azaltılması) ve cinsiyet eşitliğinin iyileştirilmesi için politikalar oluşturulması (SDG 5), tüm DEI girişimlerinin merkezinde yer almalıdır. Kartaca’da tüm çalışanlar birbirleriyle eşit haklara sahip olduklarını ve dini, milli ya da cinsel kimliklerin işe alım ve performans ölçüm süreçlerinde hiçbir rol oynamadığını bilir.


• Bütünsel Refah: İnsan Kaynakları bölümü, uzun vadeli sürdürülebilirlik ilkelerini benimseyerek, odak noktasını kısa vadeli görev dağılımından tüm çalışanların bütünsel refahına kaydırmalı ve çalışanları, kurumun sürdürülebilir başarısı için beslenmesi gereken hayati bir kaynak olarak görmelidir. İş yerinde açık ve saygılı iletişim yoluyla kurulan insan odaklı bir yaklaşım, huzurlu bir çalışma ortamı sağlar. Kartaca’nın takımlar ve bölümlerin çapraz işlev gördüğü iç içe geçmiş matris yapısı, tüm bölümlerde işbirliği ve büyümeyi mümkün kılar.
  
  Takım çalışması teşvik edilmelidir, bununla birlikte özellikle yeni işe başlayan çalışanların kendilerini kaybolmuş hissetmemeleri ve ihtiyaç duyduklarında sorularına cevap bulabilmeleri için birebir rehberlik sunmak da önemlidir. Kartaca’da çalışanın görev süresi boyunca devam edecek şekilde tasarlanan rehberlik sistemi, SDG 10’un önemli bir bileşeni olan psikolojik güvenliği sağlamaya yardımcı olur. SDG 10, şehirlerde yaşayanların diğer bölgelerdekilere kıyasla neredeyse iki kat daha fazla ayrımcılığa maruz kaldığını belirtir. Kartaca’nın hibrit ve esnek çalışma politikası, iş-yaşam dengesini sağlar ve çalışanların şehir hayatının getirdiği stresi hafifletmelerine yardımcı olur.

G (Kurumsal Yönetim): Güven ve Şeffaflıkla Büyümek

İnsan Kaynakları bağlamında kurumsal yönetim, bir şirketin liderliği, etik uygulamaları, şeffaflığı ve hesap verebilirliği ile ilgilidir. Bu noktada İnsan Kaynakları, performanstan kültüre kadar her konuyu şekillendirir.

• Şeffaf Yönetim ve Etik: Etik iş uygulamaları ve şeffaf yönetim ilkeleri yalnızca yasalara uyumla ilgili değildir; çalışanlar, yatırımcılar ve kamuoyunda güven oluştururlar. Kartaca’nın öz disiplin değeri etrafında kavramsallaştırılan etik çalışma anlayışı, çalışanlarımızın üstlendiği her görevde iyi yönetişimi teyit eder ve güvence altına alır. Buna paralel olarak, erişilebilir liderlik, bu taahhüdün tüm organizasyona yayılmasını sağlayarak geleneksel hiyerarşileri yıkar. Kartaca’nın liderliği, açık kapı politikası ile çalışır ve karar vericilerin geri bildirim ve sorular için her zaman ulaşılabilir olmasını sağlar. Bu model, adalet ve takım ruhu değerlerini somutlaştırır, her sesin duyulduğu bir kültürü teşvik eder, bilgiye erişimi artırır ve çalışanların güven ve sahiplenme duygusuyla çalışması için gerekli psikolojik güvenliği sağlar. Sonuç, yaygın hesap verebilirlik yoluyla yönetişim risklerini proaktif olarak yöneten, daha dayanıklı bir organizasyondur.

⭐⭐⭐

Çevresel, Sosyal ve Kurumsal Yönetim (ESG) ilkelerinin entegrasyonu bir yasaya uyum kontrolü listesi değildir; modern ve başarılı şirketler için operasyonel bir plan niteliğindedir. Kartaca için bu plan, sürdürülebilir büyüme stratejimizin etik pusulası olan inovasyon, öz disiplin, insan odaklılık, adalet ve takım ruhu gibi temel değerlerimizle iç içe geçmiştir. Sonuç olarak, İK tarafından desteklenen sağlam bir ESG politikası, bir kuruluşun uzun vadeli dayanıklılığının ve istikrarının en açık göstergesidir. Rekabetin arttığı ve hızlı teknolojik değişimlerin belirleyici olduğu bir dünyada, sosyal ve kurumsal yönetim risklerini proaktif olarak yöneten, çalışanlarına ve dünyaya stratejik yatırım yapan şirketler, sürdürülebilir başarı için en iyi konumda olanlardır.

Kartaca’da iletişimin değerlerle, işin şimdi başladığına inanıyoruz.